Wat te doen bij overlijden?

Een overlijden van een dierbare is een ingrijpende en emotionele gebeurtenis. Op zo’n moment komt er veel op u af en is het lastig om te overzien wat er allemaal geregeld moet worden. Een uitvaartondernemer staat juist dan voor u klaar met rust, respect en betrokkenheid om u stap voor stap te begeleiden bij alles wat er moet gebeuren. Zij nemen u zorg uit handen, zodat u in alle rust afscheid kunt nemen.

1. Direct na overlijden

• Arts laten overlijden vaststellen
  Een arts (bij overlijden thuis: huisarts; in het ziekenhuis: zaalarts) moet het overlijden officieel vaststellen. De arts vult het A- en B-formulier in, nodig voor de aangifte van overlijden.
• Verklaring van overlijden ontvangen
  Je ontvangt een verklaring van overlijden van de arts. Deze is nodig om het overlijden bij de gemeente te kunnen registreren.
• Familie en naasten informeren
  Informeer eerst de naaste familieleden, daarna eventueel bredere kring. Eventueel alvast overleggen wie wat gaat doen.
• Keuze maken: begrafenis of crematie?
  Vaak staat deze wens in een wilsbeschikking of testament. In Nederland moet een begrafenis of crematie binnen 6 werkdagen plaatsvinden.
• Uitvaartondernemer inschakelen
  Je mag alles zelf regelen, maar de meeste mensen kiezen voor een uitvaartverzorger. Zij helpen met papierwerk, planning, locatie en de praktische zaken.

2. Administratieve zaken

• Aangifte van overlijden doen (gemeente)
  Dit gebeurt bij de gemeente waar het overlijden plaatsvond. Meestal doet de uitvaartondernemer dit namens de nabestaanden.
  Je ontvangt:
  – Akte van overlijden
  – Verlof tot begraven of cremeren
• Wilsbeschikking of testament raadplegen
  Hierin kunnen belangrijke wensen staan:
  – Begrafenis of crematie
  – Locatie
  – Muziek, spreker
  – Erfgenamen
• Uitvaartverzekering controleren
  Polis opzoeken: is er een natura- of kapitaalverzekering?
  – Naturapolis: biedt diensten (kist, vervoer, rouwkaarten)
  – Kapitaalpolis: keert geld uit aan de nabestaanden
• Donorregistratie controleren (indien van toepassing)
  Alleen nodig als je twijfelt over orgaandonatie, dit is na overlijden snel van belang (bijvoorbeeld bij ziekenhuisoverlijden).
• Instanties informeren
  Gemeente stuurt gegevens automatisch door naar veel overheidsinstanties.
  Jij moet zelf contact opnemen met:
  – Bank(en)
  – Verzekeraars
  – Werkgever
  – Pensioenfondsen
  – Huurbaas of hypotheekverstrekker
  – Lidmaatschappen en abonnementen

3. Voorbereiding uitvaart

• Datum en tijdstip bepalen
  In overleg met de begraafplaats en/of uitvaartcentrum. Houd rekening met beschikbaarheid van genodigden.
• Locatie regelen
  Mogelijke locaties:
  – Aula van het crematorium of begraafplaats
  – Kerk (voor religieuze dienst)
  – Thuis of in de natuur (beperkt mogelijk)
  – Opbaarlocatie: thuis of rouwcentrum
• Rouwkaarten en/of advertentie
  – Tekst, foto en adresgegevens opstellen.
  – Verzenden per post of digitaal.
  – Eventueel ook een rouwadvertentie in krant (bijv. De Telegraaf, AD, of regionaal blad).
• Muziek, sprekers, symboliek
  – Keuze van passende muziek en eventuele live uitvoeringen.
  – Wie spreekt er? (familielid, vriend, geestelijke)
  – Foto’s of video’s op scherm?
  – Rituelen zoals bloemlegging, kaarsje aansteken, stilte
• Kleding overledene
  Kies kleding in overleg (was dit besproken of opgeschreven?). Sommige culturen of religies hebben tradities rond kleding.
• Kist kiezen
  Keuze uit standaard of luxe kisten, ecologisch materiaal, met of zonder bekleding. Alternatief: wade of mand (natuurbegraven).
• Rouwvervoer
  Rouwauto (klassiek of modern), volgauto’s, rouwstoet. Zelf vervoeren mag onder voorwaarden (met toestemming).

4. Dag van de begrafenis

• Ontvangst gasten
  Regel ontvangst bij de locatie.
  Gastenlijst of register laten tekenen.
  Eventueel begeleiders (bijv. voor ouderen of kinderen).
• Ceremonie / plechtigheid
  Tijdschema aanhouden.
  Check: Muziek afspeelbaar? Microfoon/sprekers beschikbaar?
  Orde: Welkom, sprekers, muziek, eventueel gebed of ritueel.
• Bloemen & decoratie
  Familie regelt vaak rouwstukken. Vraag eventueel om ‘donatie i.p.v. bloemen’ via kaart of advertentie.
• Condoleanceregister
  Herdenkpagina aanmaken voor een dierbare. QR-code of condoleanceboek bij de ingang van de locatie. Herdenkpagina is digitaal beschikbaar via de website van de uitvaartondernemer.
• Catering (koffietafel of samenzijn)
  Kies voor koffie en/of thee met cake, broodjes, borrel of uitgebreid buffet. In te plannen in uitvaartcentrum, café, of thuis.

5. Na de begrafenis

• Bedankkaarten sturen
  Bedank mensen voor hun aanwezigheid, steun of bloemen. Doe dit 1 tot 4 weken na de uitvaart.
• Grafmonument kiezen
  Een grafsteen of gedenksteen mag meestal pas na 3–6 maanden geplaatst worden (de grond moet eerst verzakken). Keuze in steen, hout, glas of natuurlijk graf.
• Administratie afronden
  Abonnementen, telefoon, energieleveranciers opzeggen.
  Huur beëindigen, auto overschrijven of verkopen.
  Gemeente stuurt overlijden door aan Belastingdienst, maar je moet vaak wel aangifte erfbelasting doen.
• Erfenis regelen
  Notaris inschakelen bij testament of complexe situatie. Er is een verklaring van erfrecht nodig bij toegang tot bankrekeningen.
  Eventueel: boedel verdelen, woning ontruimen.
• Rouwverwerking / nazorg
  Bied elkaar tijd en ruimte.
  Eventueel contact met een rouwcoach of psycholoog.
  Ook uitvaartondernemers bieden nabestaandenzorg.